Jak tam ma się Twoja inteligencja emocjonalna w praktyce?
Pracujesz nad nią?
Znasz swoje emocje, umiesz je kontrolować?
Rozpoznajesz uczucia współpracowników?
Aż 90% ludzi sukcesu ma wysoki poziom inteligencji emocjonalnej. Większość z nich to ludzie, którzy szybko osiągnęli menedżerskie stanowiska i z powodzeniem kierują zarówno małymi, jak i bardzo rozbudowanymi zespołami.
Inteligencja emocjonalna w pracy ma bardzo duże znaczenie, bo dobry lider współodczuwa i rozumie pozostałych współpracowników. Buduje tym zaufanie, które jest bezcenne w tworzeniu wysoko-wydajnych organizacji.
Umiejętność właściwej interpretacji własnych emocji oraz zrozumienie sytuacji i zachowania innych jest w szczególności istotna w kierowaniu zespołem rozproszonym. Trudniej bowiem wczuć się w rolę i sytuację tych, których nie widzisz na co dzień, z problemami których nie obcujesz w życiu codziennym.
Jednak inteligencja emocjonalna lidera nie wynika tylko z tego, jaką postawę masz w pracy. Jest silnie połączona z tym, jak na co dzień podchodzisz do empatii, zrozumienia i rozwoju także na polu prywatnym.
Zacznijmy od podstaw.
| Czego się dowiesz | W skrócie |
|---|---|
| Czym jest inteligencja emocjonalna w biznesie? | To zdolność rozpoznawania i kierowania emocjami — własnymi i współpracowników — która przekłada się na decyzje i relacje w zespole. |
| Jakie są elementy inteligencji emocjonalnej lidera? | 8 elementów: samoświadomość, samokontrola, poczucie własnej wartości, motywacja, odporność na stres, empatia, asertywność i wywieranie wpływu. |
| Czy inteligencji emocjonalnej można się nauczyć? | Tak — inteligencja emocjonalna menedżera to umiejętność rozwijana codzienną praktyką, a nie cecha wrodzona. |
| Od czego zacząć rozwój? | Od samoświadomości: rozpoznawania własnych emocji i ich źródeł, zanim na nie zareagujesz. |
| Co daje liderowi wysoka inteligencja emocjonalna? | Zaufanie zespołu, trafniejsze decyzje i wyższą wydajność — szczególnie w zespole zdalnym i rozproszonym. |
Czym jest inteligencja emocjonalna w praktyce dla CEO i managera wysokiego szczebla?
Inteligencja emocjonalna w biznesie to zdolność rozpoznawania i kierowania emocjami — własnymi i współpracowników — tak, aby przekładały się na trafne decyzje i mocne relacje w zespole.
Świat usłyszał o inteligencji emocjonalnej po raz pierwszy dopiero w 1990 roku dzięki dwóm psychologom. Twórcami teorii byli Peter Salovey oraz John Mayer. Jednak jej zagorzałym propagatorem, który najbardziej przyczynił się do popularyzacji zagadnienia, był Daniel Goleman.
Według niego:
„Inteligencja emocjonalna są to zdolności rozpoznawania przez nas naszych własnych uczuć i uczuć innych, zdolności motywowania się i kierowania emocjami zarówno naszymi własnymi, jak i osób, z którymi łączą nas jakieś więzi”.
Zgodnie z tą definicją na inteligencję emocjonalną składają się 4 elementy:
- rozpoznawanie własnych emocji;
- kierowanie i kontrolowanie emocji;
- rozumienie i uznawanie emocji innych;
- nawiązywanie relacji interpersonalnych.
To one pozwalają na zbudowanie trzech grup kompetencji lidera . Są to:
- kompetencje psychologiczne – umiejętności nawiązywania pozytywnych relacji z samym sobą, rozumienia własnych emocji i potrzeb, a także ich kontrola i modyfikacja. Kompetencje psychologiczne to: samoświadomość, samokontrola i poczucie własnej wartości;
- kompetencje prakseologiczne – jest to sposób reakcji na sytuacje, wyzwania i przeszkody. Składają się na nie m.in.: motywacja, radzenie sobie ze stresem.
- kompetencje społeczne – to świadome nawiązywanie relacji poprzez m.in. rozumienie emocji i zachowań innych. To najważniejsze kompetencje lidera z punktu widzenia jego współpracowników. Składają się na nie m.in: empatia, asertywność, umiejętność wpływania na zachowania i decyzje innych poprzez skuteczne przekonywanie do swoich poglądów, działań, celów.
Dzisiaj zajmiemy się właśnie nimi.
Pokażemy Ci, jak inteligencja emocjonalna w biznesie jest ważna i jak się jej nauczyć.
Czy inteligencji emocjonalnej można się nauczyć? Tak!
Inteligencja emocjonalna nie jest wartością, z którą się rodzisz.
Inteligencję emocjonalną lidera możesz w sobie wypracować.
To dobra informacja, skoro według badań aż 27% Polaków ma problemy z prawidłowym rozpoznawaniem emocji.
Nie bądź jednym z nich, a zapewnisz sukces sobie i całemu zespołowi.
Analizę 8 elementów inteligencji emocjonalnej w praktyce zaczniemy od… Ciebie.
Samoświadomość - dlaczego lider powinien wiedzieć, co czuje
Zapamiętaj:
Emocje nie są ani dobre ani złe.
Są dla Ciebie jedynie cenną informacją o Tobie.
Samoświadomość to umiejętność ich właściwego rozpoznania i zrozumienia. To także chęć i dążenie do poszukiwania ich źródła.
Po to, by nie przejęły one nad Tobą kontroli.
Jak to się przekłada na inteligencję emocjonalną w praktyce?
W praktyce inteligencja emocjonalna menedżera przejawia się tym, że zanim zareaguje, analizuje to, co czuje. Dobry lider zespołu zdalnego śledzi swoje stany emocjonalne, szuka ich przyczyn, a następnie oddziela je od swojego działania. Decyzje podejmowane są po wyciszeniu emocji. Tylko wówczas są właściwe i racjonalne.
Do tego ma prowadzić samoświadomość.
Od niej zaczyna się rozwój inteligencji emocjonalnej w praktyce. Zanim przejdziesz do umiejętnego kierowania i kontrolowania emocji, w pierwszej kolejności powinieneś pracować nad ich rozumieniem, zarówno w życiu, jak w konkretnych sytuacjach działań zespołu rozproszonego.
Jeśli tego nie potrafisz, jesteś od nich zależny. Pojawia się złość i zaczyna Tobą rządzić. Przejawia się w tonie Twojego głosu, w gestach ciała, w wypowiadanych słowach, a następnie – w problemach na tle psychicznym i fizycznym.
Jak ćwiczyć rozpoznawanie własnych stanów emocjonalnych?
Rozpoznawanie własnych stanów emocjonalnych ćwiczysz tylko drogą codziennej praktyki.
Najlepiej ćwiczyć na sytuacjach wywołujących skrajne emocje.
- Czujesz złość na pracownika?
- Rozpiera Cię ekscytacja w związku z nowym kontraktem?
- Czujesz stan lękowy, bo deadline zbliża się niczym góra lodowa do Titanica?
To doskonałe momenty do kontemplacji. Usiądź, zastanów się, co jest źródłem tych emocji i jaka jest właściwa reakcja na zastaną sytuację.
Przede wszystkim wycisz się.
Pamiętaj:
“Nie zawsze masz wpływ na to, co dzieje się wokół Ciebie, ale zawsze masz wpływ na to, jak na to zareagujesz.”
W życiu codziennym doskonałym treningiem uważności są medytacje. Sami jesteśmy ich fanami, gdyż chwila ciszy i pracy z oddechem pozwala w pełni zrozumieć istotę swoich emocji, dojść do ich sedna, a następnie poszukać właściwych rozwiązań.
Pamiętaj też, że budowanie inteligencji emocjonalnej w praktyce to proces, na którego efekty musisz sobie zapracować.
Dlatego ćwicz uważność każdego dnia. Nie tylko w pracy, ale także w domu, podczas zwykłych obowiązków, czy sytuacji. Dzięki temu szybciej wypracujesz w sobie zrozumienie własnych emocji.
To z kolei prowadzi do kolejnego istotnego elementu…umiejętności panowania nad nimi.
Samokontrola - inteligencja emocjonalna lidera, który wie, że uczucia można skierować na właściwe tory
Odnajdź swój wewnętrzny balans.
Równowaga jest bowiem kluczem do samokontroli. Jak już będziesz świadom swoich emocji i ich wpływu, w następnej kolejności przyjdzie czas, abyś nauczył się jak je równoważyć,
Kontrola swoich uczuć, to nie ich tłumienie.
Jest to kierowanie ich we właściwym kierunku.
Strzeż się silnych emocji
Mówimy nie tylko o uczuciach bardziej destrukcyjnych jak złości i stres, ale także tych uznawanych powszechnie za pożądane typu: euforia, nadmierna radość czy ekscytacja. Wszystkie one są bowiem prostą drogą do wypalenia zawodowego, na które jako lider zespołu nie możesz sobie pozwolić.
Wbrew temu, co się powszechnie uważa, wypalenie zawodowe to problem, który dotyka nie tylko osoby narażone na ciągły stres. Podatni na niego są także pracownicy, którzy angażują w wykonywane obowiązki wszystkie pokłady energii … i uczuć. Silne stany emocjonalne w końcu ulegają wyciszeniu.
Pozostaje pustka.
A to ona jest głównym elementem wypalenia zawodowego.
Wyciszaj się, bo warto
Działanie pod wpływem silnych emocji nie zawsze idzie w parze z dobrymi decyzjami. Uczucia potrafią zaburzać obraz rzeczywistości i pozbawiać Cię zdolności racjonalnego myślenia.
Tymczasem jako lider zespołu zdalnego musisz być przewodnikiem dla swoich współpracowników. Powinni oni mieć świadomość i poczucie, że ich sukcesem kieruje osoba zdolna do rzetelnej oceny sytuacji bez udziału emocji.
To daje im poczucie stabilizacji i pewności.
Z takim liderem chętniej pracują.
Dlatego samokontrola jest tak ważnym czynnikiem inteligencji emocjonalnej w biznesie.
Poczucie własnej wartości - lider, który ufa sobie, budzi zaufanie w innych
Poczucie własnej wartości to składnik inteligencji emocjonalnej lidera, bez którego niemożliwe jest właściwe kierowanie zespołem.
Nathaniel Branden twierdzi, że poczucie własnej wartości to zgodność ideałów, sądów, standardów i przekonań z zachowaniem jednostki.
Jest to ufność we własne ideały, a także podejmowane decyzje, które pozwalają stawiać czoło wyzwaniom.
Jak poczucie własnej wartości pomaga w byciu liderem?
Zaufanie do samego siebie umożliwia wyznaczanie celów – tak sobie samemu, jak i całemu zespołowi. Wiara w ich słuszność z kolei niweluje chęć ucieczki przed sporami i ułatwia prowadzenie konstruktywnej dyskusji zarówno z podwładnymi, jak i z osobami na wyższych stanowiskach.
Co więcej, to właśnie poczucie własnej wartości umożliwia przyznanie się do błędów, niewłaściwych decyzji, czy ocen sytuacji. Lider z pełnym poczuciem własnej wartości wie, że każdy ma prawo do potknięć – on sam i jego współpracownicy.
A to ważny krok do budowania Twoich kompetencji społecznych, które najbardziej doceniają współpracownicy.
Zanim jednak do nich przejdziemy, poświęcimy jeszcze trochę uwagi Tobie.
Przyjrzymy się bowiem inteligencji emocjonalnej lidera w zakresie kompetencji prakseologicznych i temu, jak one wpływają na Ciebie i Twój zespół.
Zaczniemy od źródła Twojego działania.
Motywacja - wierz w to, co robisz albo pozwól rządzić innym
Inteligencja emocjonalna w zarządzaniu ułatwia wyznaczanie celów, ich modyfikację, a także wycofanie się z nich, gdy na horyzoncie pojawiają się nowe możliwości. Wszystko to możliwe jest dzięki silnej motywacji.
Motywacja jest to umiejętność, dzięki której jako lider kierujesz swoje działania w wybranym przez Ciebie kierunku. To ona także pozwoli Ci się w pełni zaangażować i skoncentrować się na wybranej drodze i kolejnym jej etapom.
Pozwala Ci także wyjść poza ramy mikrozarządzania i przejść na makrozarządzanie, które jest podstawą zarządzania zespołem zdalnym i budowania w nim większego zaufania i zaangażowania.
To dzięki motywacji nigdy nie tracisz z oczu obranego celu.
Zmotywowany lider motywuje innych
Twoja wiara w sensowność celu pozwala Ci jasno przekazać go innym i podtrzymywać wizję końca. Taka klarowność działań i ich kierunku w zespole, który się nie widzi ,jest podstawą jego wydajności.
Twoja motywacja wraz z oczekiwaną charyzmą pozwoli Ci przekonać ich do słuszności tego celu. To zrozumienie przekłada się na większe zaangażowania, a tym samym wydajność całego zespołu i organizacji.
Jednak łatwo jest motywować, gdy jesteś w paśmie sukcesu.
Gorzej jednak, gdy coś nie idzie po Twojej myśli, a problemy piętrzą się niczym śmieci w Neapolu.
Tu na pomoc również przychodzi inteligencja emocjonalna w praktyce.
Uspokój się
Każdy biznes to rywalizacja. Dążenie do sukcesu i motywacja do osiągnięcia założonych celów rodzi sytuacje niekorzystne i frustrujące. To, jak się w nich zachowasz, definiuje Ciebie jako lidera.
Odporność na stres jako element inteligencji emocjonalnej w praktyce to nie fikcja literacka, ale ważna umiejętność, która pozwoli Ci nie tylko przetrwać w roli menedżera, ale także prowadzić zespół do celu mimo przeciwności.
Pamiętaj, że to na Tobie w napiętych sytuacjach polegać będą współpracownicy.
Odporność na stres to bowiem nie tylko odpowiedni sposób radzenia sobie samemu z negatywnymi zdarzeniami i napiętymi sytuacjami. To także umiejętność łagodzenia złych stanów emocjonalnych u pracowników, wyciszania ich emocji i eliminowania napięć.
Twój spokój ma działać na wszystkich.
Tylko zrównoważony zespół, pracujący w poczuciu stabilności działa wydajnie i efektownie. Redukuje się liczba błędnych decyzji, działania są szybsze i bardziej trafione. To wszystko dzięki Twojej inteligencji emocjonalnej lidera i odporności na stres.
Teraz jednak przejdziemy do zagadnień społecznych.
Twoje relacje ze współpracownikami są bowiem nadrzędną kwestią i powinny być też celem rozwoju inteligencji emocjonalnej w praktyce.
Zaczniemy od zrozumienia.
Czy emocje innych naprawdę są ważne?
Umiejętność współodczuwania i rozumienia sytuacji innych jest podstawową, ale też niezwykle złożoną umiejętnością, której uczymy się nieustanne.
Ilość międzyludzkich relacji jest furtką do tego, aby rozwijać w sobie zdolności rozumienia innych.
Największy problem pojawia się, gdy nie wiesz, jak odczytać stan emocjonalny drugiej osoby, a ona z kolei sama nie zna jego źródła lub boi się do niego przyznać.
Z pewnością rozpoznasz u innych jedną z sześciu podstawowych emocji:
- gniew
- strach
- smutek
- zaskoczenie
- ekscytację
- szczęście
Trudniej natomiast będzie Ci odczytać te bardziej subtelne, jakimi są m.in
- lęk
- niepewność
- satysfakcja
- rozczarowanie
- wewnętrzny opór
Głębokie poznawanie stanów emocjonalnych ludzi wymaga czasu, praktyki i mądrości, a także…znajomości drugiej osoby. Nie tylko jej charakteru, ale także sytuacji rodzinnej i zawodowej czy związków kulturowych, które w znaczący sposób przekładają się na zachowania, podejścia, a nawet na podejmowane decyzje Twoich współpracowników. Jest to szczególnie wymagające w zespole zdalnym, w którym nie masz możliwości spotkać się na żywo, a budowanie relacji interpersonalnych jest utrudnione.
Inteligencja emocjonalna w praktyce pozwoli Ci przejść przez etapy poznania każdej osoby, a następnie wykazać zrozumienie dla niej i sytuacji, w które jest zaangażowana.
Empatii możesz się nauczyć.
Praktykuj ją każdego dnia.
Obserwuj, analizuj i testuj różne reakcje. Z czasem dojdziesz do perfekcji.
Kolejny punkt na naszej liście inteligencji emocjonalnej w praktyce to budowanie własnej pozycji w zespole i umiejętność mówienia “NIE”.
Mów "NIE" także Twoim liderom
Asertywność to umiejętność wyrażania własnego zdania, myśli i poglądów z poszanowaniem dla racji innych osób. To także trudna sztuka mówienia “nie” w sytuacji, gdy nie zgadzamy się z rozmówcą.
Asertywność stosuj jednak nie tylko wobec współpracowników. Trudniej przeciwstawić się osobom, którym sam podlegasz. Jednak broniąc swojego zdania, zwiększasz szacunek.
Mów więc “NIE”, kiedy jesteś absolutnie pewny, że masz rację.
Asertywność jest bezpośrednim następstwem samoświadomości, poczucia własnej wartości oraz motywacji, czyli cech dobrego lidera z w pełni rozwiniętą inteligencją emocjonalną w praktyce.
Jednak to tylko wycinek tego, co kryje się pod tym pojęciem.
Szanuj innych za krytykę
Asertywność to także sposób przyjmowania pochwał, a także – co znacznie trudniejsze – krytyki.
To właśnie ten ostatni element ma szczególne znaczenie w budowaniu relacji w zespole zdalnym. Jako lider jesteś zmuszony krytykować, a negatywny (choć konstruktywny) feedback jest na porządku dziennym. Aby Twoi współpracownicy umieli sobie z nim radzić i potraktowali uwagi jako możliwość samorozwoju, musisz im pokazać właściwy kierunek.
Twoja inteligencja emocjonalna w biznesie daje Ci te predyspozycje.
Jednak, podobnie jak nad pozostałymi elementami, musisz nad nią popracować.
Co Ci w tym pomoże?
- Zachęcaj współpracowników do konstruktywnej krytyki Twoich działań w trakcie spotkań 1na1, co zmniejsza dystans i ośmiela podległych służbowo osób.
- Nie reaguj nerwowo. Bądź przygotowany na negatywne opinie, co pozwoli Ci podejść do nich racjonalnie i obiektywnie.
- Pracuj nad poczuciem własnej wartości, które jest podstawą asertywności.
Pamiętaj, że asertywny lider, który działa zgodnie z głoszonymi ideami jest w oczach zespołu wiarygodny i wart szacunku. A to już silne podstawy właściwych relacji na linii Ty – współpracownik.
Tak dotarliśmy do ostatniego, ale nie mniej istotnego elementu inteligencji emocjonalnej lidera.
Manipuluj z dobrymi intencjami
Umiejętność wpływania na zachowania i decyzje innych — ostatni z 8 elementów inteligencji emocjonalnej — jest silnie skorelowana z motywacją i poczuciem własnej wartości. Osoby mające jasno określone cele i zaufanie do własnych poglądów i opinii, zazwyczaj mają tyle pasji i energii w dążeniu do realizacji, że z łatwością zarażają nią innych.
Ta umiejętność jest podstawą budowania wysoko-wydajnych zespołów.
Pracuj z pasją.
Pokazuj swoje zaangażowanie.
Mów o Waszych celach z wiarą i przekonaniem.
Zarazisz nimi wszystkich.
A pracownicy, którzy rozumieją cele organizacji i utożsamiają się z jej i Twoją wizją, będą pracować z większym zaangażowaniem. Nie bez powodu mówi się, że chęci, to już połowa sukcesu.
Chęci to naszym zdaniem zdecydowanie więcej niż połowa sukcesu.
Zatem jeśli masz chęć być naprawdę dobrym managerem, z którym pracownicy chcą pracować, rozwijaj swoją inteligencję emocjonalną. Osiągniesz maksimum swoich możliwości nie tylko jako lider, ale jako człowiek i jednostka społeczna.
Inteligencja emocjonalna to także fundament gotowości lidera na zmianę kultury pracy — zanim zespół zmieni swoje nawyki, Ty musisz umieć nazwać i przeprowadzić emocje, które ta zmiana wywołuje. W Protokole Niezawodności pracujemy nad tym w Etapie 7 — Zasady Współpracy, gdzie wspólnie z liderem definiujemy nowe reguły współpracy zespołu.
Chcesz sprawdzić, na ile Ty i Twój zespół jesteście gotowi na taką zmianę? Wypełnij Diagnozę Niezawodności — kilka minut, a zobaczysz, od czego zacząć.
Najczęściej zadawane pytania
Inteligencja emocjonalna w biznesie to zdolność rozpoznawania i kierowania emocjami — własnymi oraz współpracowników — tak, aby przekładały się na trafne decyzje i dobre relacje w zespole. Pojęcie spopularyzował Daniel Goleman, a jego twórcami są psychologowie Peter Salovey i John Mayer.
Według Golemana składniki inteligencji emocjonalnej to cztery komponenty: rozpoznawanie własnych emocji, kierowanie nimi, rozumienie emocji innych i budowanie relacji. W praktyce lidera rozwijają się one w 8 elementów: samoświadomość, samokontrolę, poczucie własnej wartości, motywację, odporność na stres, empatię, asertywność i wywieranie wpływu.
Inteligencja emocjonalna menedżera buduje zaufanie zespołu i pozwala podejmować decyzje bez udziału niekontrolowanych emocji. Zespół, który czuje stabilność lidera, pracuje wydajniej i chętniej — zwłaszcza w pracy zdalnej.
Tak, inteligencja emocjonalna nie jest cechą wrodzoną — można ją wypracować. Rozwija się ją codzienną praktyką: analizą własnych emocji, treningiem uważności (np. medytacją) i świadomym obserwowaniem reakcji innych.
Inteligencja emocjonalna w pracy daje liderowi trafniejsze decyzje, mniejsze ryzyko wypalenia zawodowego i lepsze relacje ze współpracownikami. Zespołowi zapewnia poczucie stabilności, które bezpośrednio przekłada się na jego wydajność.
Samokontrola emocjonalna to umiejętność kierowania emocji na właściwe tory — nie ich tłumienia. Pozwala liderowi zachować równowagę i podejmować racjonalne decyzje także pod presją.
Inteligencja emocjonalna w zarządzaniu zespołem zdalnym polega na odczytywaniu emocji ludzi, których nie widujesz na co dzień, i budowaniu zaufania mimo dystansu. Wymaga więcej empatii i świadomej komunikacji niż praca w jednym biurze.
